Vitrindeki iki yüzük aynı büyüklükte taş taşıyor, ama biri kıvılcım saçıyor, diğeri sakin ve berrak duruyor. Fark taşın büyüklüğünde değil, kesiminde. İkincisi büyük ihtimalle baget.

Baget taş dikdörtgen kesilir. Üst yüzeyi geniş ve düzdür, yanları basamak basamak iner, köşeleri keskin kalır. Işığı çok sayıda küçük parçaya bölmek yerine geniş bir yüzeyden geri verir. Yuvarlak kesilmiş bir taş kadar kıvılcım yapmaz, buna karşılık içi çok daha net görünür.

Baget bir parça seçerken bakılacak şeyler birkaç tane: taş pırlanta mı zirkon mu, taşlar nasıl oturtulmuş, altının rengi ne ve parça hangi diğer takılarla birlikte kullanılacak. Aşağıda bunları tek tek yazdık.

Baget kesim yuvarlak kesimden nasıl ayrılır?

Baget kesimi yuvarlak kesimden ayıran şey, taşın yüzeylerinin sayısı ve büyüklüğüdür. Yuvarlak kesimde onlarca küçük yüzey vardır; ışık bunların arasında sekerek dağılır ve göze kıvılcım olarak döner. Bagette ise az sayıda ama geniş yüzey bulunur, ışık daha bütün bir biçimde geri gelir.

Köşeler de ayırt edici. Yuvarlak taşın kenarı süreklidir, bagette dört keskin köşe vardır. Taş yüzükte tek başına durduğunda bu köşeler parçaya net bir çizgi kazandırır.

Baget taşlar yan yana dizildiğinde aradaki fark daha da belirginleşir. Dikdörtgen taşlar birbirine bitişik oturduğu için kesintisiz bir şerit oluşur. Yuvarlak taşlarla aynı şeyi yapmak mümkün değildir, çünkü aralarında her zaman boşluk kalır.

Altının rengi bu çizgiyi doğrudan etkiler. Beyaz altında taş ile metal birbirine karışır, şerit tek parça görünür. Rose ve sarı altında ise taşın sınırı belli olur, her taş ayrı ayrı seçilir. altın baget taşlı yüzük modelleri arasında her iki kullanım da bulunuyor.

Baget taşta berraklık neden daha çok belli olur?

Baget taşta berraklık, geniş ve düz üst yüzey yüzünden daha kolay fark edilir. Yuvarlak kesimde ışık çok sayıda yüzey arasında dağıldığı için taşın içindeki küçük izler gözden kaçabilir. Bagette böyle bir dağılma olmadığından taşın içi doğrudan görünür.

Pratikte bunun anlamı şu: baget taşa yukarıdan, normal gün ışığında bakmak yeterli bilgiyi verir. Taşın içi berrak görünüyorsa berraktır; ekstra bir açı aramaya gerek kalmaz.

Taşın oturduğu yüzeyin düzlüğü de burada işe yarar. Sıra halinde dizilmiş taşlarda biri diğerlerinden hafif yüksek kalırsa göz bunu hemen seçer. Yüzüğü ışığa doğru yatay çevirip taşların üst hattına bakmak, dizilimin düzgün olup olmadığını anlamanın en kolay yolu. pırlanta baget yüzük modelleri arasında tek taşlı ve sıra taşlı seçenekler bir arada yer alıyor.

Baget taşlar nasıl oturtulur?

Baget taşlar çoğunlukla yan yana, aralarında mümkün olduğunca az metal kalacak şekilde oturtulur. Taşın kenarları metal bir kanalın içine girer ve taş yukarıdan tutulur. Böylece şerit görüntüsü bozulmaz.

Köşeler bu işin hassas yeri. Baget taşın keskin köşesi, yuvarlak bir taşın kenarına göre darbeye daha açıktır; sert bir yere çarparsa köşeden ufak bir parça kopabilir. Taşı çevreleyen metalin köşeleri kavramış olması bu riski azaltır.

Satın alırken bakılacak birkaç şey var:

• Taşların üst hattı düz mü, biri diğerinden yüksek duruyor mu.
• Taşların arasındaki boşluklar eşit mi.
• Köşelerde metal taşı gerçekten tutuyor mu, yoksa taş sadece yerine mi oturtulmuş.

Baget taşlar her modelde aynı ölçüde kesilmez. Uzun ve ince kesilmiş taşlar çizgiyi vurgular, parçayı olduğundan uzun gösterir. Kareye yakın kesilmiş kısa bagetler ise daha yumuşak bir görünüm verir. Aynı yüzükte iki ölçü birlikte kullanıldığında ortadaki taş kendiliğinden öne çıkar.

Sıra taşlı bir parçada tek bir taşın düşmesi bütün çizgiyi bozar. Bu yüzden yılda bir kez taşların sıkılığını kontrol ettirmek faydalı olur. 1952'den beri Fethiye'de çalışan Tufanlar Kuyumculuk'ta bu kontrol satın alma sonrasında da yapılıyor.

Pırlanta baget mi, zirkon baget mi?

Pırlanta baget ile zirkon baget arasındaki fark ürün künyesinde yazar. Künyede karat değeri geçiyorsa taş pırlantadır; 0,16 CT gibi bir ifade taşın ağırlığını söyler. Zirkon taşlı modellerde ise künyede doğrudan zirkon yazar.

İlk bakışta ikisi birbirine benzer. Fark zamanla ortaya çıkar: pırlanta sertliği sayesinde yüzeyini uzun yıllar korur, zirkonun yüzeyi ise günlük kullanımda zamanla ince çizikler alıp matlaşabilir. Her gün takılacak bir yüzükle özel günlerde takılacak bir yüzük için verilecek karar bu yüzden farklı olabilir.

Altının rengi de bu seçime giriyor. Beyaz altın taşı öne çıkarır, taşla metal aynı tonda kalır. Rose altın ise araya sıcak bir zemin koyar ve taş daha belirgin durur. Aynı karat değerindeki iki yüzük, sırf altın rengi yüzünden bambaşka görünebilir.

Taşlı parçalarda ayar da bir işlev taşır. 14 ayar altın, yüksek ayarlı altına göre daha serttir; taşı kavrayan metalin zamanla açılma ihtimali azalır. Sıra taşlı yüzük ve kolyelerde 14 ayarın yaygın olarak tercih edilmesinin nedenlerinden biri budur.

Baget parçalar bir arada nasıl kullanılır?

Baget parçaları bir arada kullanmanın en kolay yolu, taş boyutlarını birbirine yakın tutmaktır. Kolyedeki taşlar yüzüktekilerden belirgin biçimde büyükse iki parça ayrı takımdan gelmiş gibi durur. Yakın ölçüdeki taşlar ise tek bir bütün oluşturur.

Altın rengini de aynı tutmak işi kolaylaştırır. Rose altın bir kolyenin yanına beyaz altın bir yüzük takıldığında ikisi birbiriyle yarışır. Aynı renkte seçilen parçalar yan yana geldiğinde göz tek bir çizgi takip eder.

Baget taşlar yuvarlak taşlarla birlikte de kullanılır. Ortada yuvarlak bir taş, iki yanında baget taşlar dizildiğinde ortadaki taş daha büyük görünür. Bu düzen özellikle yüzüklerde sık karşımıza çıkar.

Küpe tarafında tek küpe seçeneği de var. Tek küpe, çiftin bir tanesi olarak satılır; tek kulağında takı kullananlar ya da iki kulağında farklı parçalar taşıyanlar için düşünülmüştür. Bilekte de aynı çizgiyi sürdürmek isteyenler altın baget bileklik modelleri arasından, boyun için ise altın baget kolye modelleri arasından seçim yapabilir.