Erkek takı seçimi çoğu zaman tek bir parçayla başlar: bir alyans, ilk maaşla alınan bir bileklik ya da yıllardır çıkarılmayan bir zincir. Kadın takılarına göre seçenek sayısı daha az, ama karar daha uzun ömürlü oluyor. Alınan parça genellikle her gün takılıyor.

Her gün takılan bir takıda ölçü, gramaj ve zincir örgüsü süsten önce geliyor. Bileğe geniş gelen bir bileklik saat kayışına takılır. İnce bir zincir gömlek yakasının içinde kaybolur. Ağır bir yüzük klavye başında rahatsız eder. Bunların hepsi satın alma anında değil, birkaç hafta sonra fark edilir.

Aşağıda tezgâh başında en çok sorulan konuları topladık: ölçü nasıl alınır, zincir tipleri arasındaki fark nedir, taşlı parçalar günlük kullanımda ne ister ve birden fazla parçayı bir arada nasıl takarsınız.

Erkek takı seçiminde ölçü ve gramaj neden önce gelir?

Ölçü, bir takının rahat edip etmeyeceğini belirleyen ilk şeydir. Bileklik için bileğinizin en ince yerini şerit metreyle ölçün, çıkan sayının üzerine bir buçuk ile iki santim pay ekleyin. Pay bırakmazsanız bileklik ele doğru kayarken sıkışır; fazla bırakırsanız elin üzerine düşer ve kapağı zorlanır.

Yüzükte iki ayrıntı var. Birincisi, geniş bantlı bir yüzük aynı ölçüde daha sıkı oturur; ölçüyü bandın genişliğiyle birlikte alın. İkincisi, parmaklar sıcakta ve gün sonuna doğru şişer. Sabah alınan ölçü akşam dar gelebilir, bu yüzden ölçüyü gün ortasında almak daha güvenli olur.

Gramaj ise parçanın kalınlığını ve günlük kullanıma dayanma gücünü belirler. Aynı modelin farklı gramajları bulunur: künyesinde 4,36 gr yazan bir zincirle 5,2 gr yazan aynı model yan yana konduğunda ikincisi gözle görülür biçimde daha dolgun durur. Ağırlık arttıkça halkalar kalınlaşır, kalın halka da daha geç yıpranır.

Bileklik ölçünüzü bilmiyorsanız iki yöntem var: mağazada mastar bilezikle bakmak ya da evde ölçüp gelmek. İkisi de birkaç dakika sürer. Farklı gramajlarda erkek bileklik modelleri arasında hem ince hem dolgun seçenekler bulabilirsiniz.

Ataç, figaro ve halat: zincir tipi neyi değiştirir?

Zincir tipi, kolyenin hem görünümünü hem de dayanma gücünü belirler. Örgü sıklaştıkça zincir daha sağlam olur; halkalar irileştikçe aynı gramda daha gösterişli görünür. Erkek kolyelerinde en çok karşınıza çıkacak üç tip şunlar:

• Ataç: uzun oval halkalardan oluşur, halkalar seyrek ve belirgindir. Aynı gramajda daha geniş bir alan kapladığı için sade bir tişörtün üzerinde bile fark edilir.
• Figaro: bir uzun halkanın ardından iki ya da üç kısa halka gelir. Klasik erkek zinciri denince akla ilk gelen örgü budur, boyun çizgisini bozmadan durur.
• Halat (burma): halkalar birbirine kıvrılarak geçer, örgü sıktır. Günlük kullanımda daha az takılır ve dolanmaya karşı dirençlidir.

Zincirin zayıf noktası halkaların kendisi değil, kilit ve kaynak yerleridir. İri halkalı bir zincirde kilit gövdeye göre küçük kalıyorsa yük tek noktaya biner. Zinciri yılda bir kuyumcuya gösterip kilidini kontrol ettirmek, kopma riskini büyük ölçüde azaltır.

Boy seçimi de görünümü doğrudan etkiler. Elli santim civarındaki bir zincir gömlek yakasının içinde kalır; elli beş ile altmış santim arası tişörtün üzerinde görünür. Peki hangisini seçmelisiniz? Zinciri çoğunlukla gömlek altında takacaksanız kısa boy daha rahat eder.

Beyaz altın zincirler, sarı altına göre saat ve gözlük gibi çelik aksesuarlarla daha kolay eşleşir. Örgü tipine göre erkek kolye modelleri arasından seçim yapabilir, aynı boyda farklı örgüleri karşılaştırabilirsiniz.

Taşlı parça mı, sade yüzey mi?

Taşlı erkek takıları son yıllarda daha çok tercih ediliyor; siyah taşlı bileklikler ve tek taşlı yüzükler bunun başında geliyor. Taş seçiminde asıl belirleyici olan taşın kendisi değil, montür (taşın oturduğu yuva) oluyor.

Tırnaklı montürde taş yüzeyden yükselir ve ışığı daha çok alır, ama tırnaklar kumaşa takılabilir. Kanal montürde taş metalin içine gömülür; günlük kullanımda daha az takılır, buna karşılık parlaklığı biraz daha durgundur. Elinizi çok kullanıyorsanız kanal montür genellikle daha rahat eder.

Bakım tarafında da fark var. Sade yüzeyler zamanla çizilir, ancak çizikler parlatmayla büyük ölçüde alınır. Taşlı yüzeylerde ise sabun ve krem kalıntısı taşın altında birikir; parça çizilmese bile matlaşır. Yumuşak bir fırçayla ılık suda arada bir temizlemek yeterli olur.

Ayar da dayanıklılığın bir parçası. On dört ayar altın, içindeki alaşım metaller sayesinde yirmi iki ayara göre daha serttir; bu yüzden her gün takılan yüzük ve bilekliklerde çoğunlukla on dört ayar tercih edilir.

Ayar bilgisini gözle de doğrulayabilirsiniz. On dört ayar altın parçalarda 585 damgası bulunur; damga genellikle bilekliğin kilit dilinde, yüzüğün iç yüzeyinde ya da zincirin kilide yakın halkasında yer alır. Damgayı okumak için çoğu zaman büyüteç gerekir. Aldığınız parçanın damgasını satın alırken göstermelerini istemek, ikinci el bir parçada ise kontrol ettirmek iyi bir alışkanlıktır.

Taşlı ve sade modelleri yan yana görmek karar vermeyi kolaylaştırır. Aynı ayarda farklı yüzey işçiliklerini görmek için erkek yüzük modellerini inceleyebilirsiniz.

Yüzük, bileklik ve kolyeyi bir arada kullanmak

Birden fazla parçayı aynı anda takarken en kolay kural renkte birlik sağlamaktır. Sarı altın bir yüzükle beyaz altın bir zinciri birlikte kullanmak mümkün, ancak araya üçüncü bir renk girdiğinde bütünlük dağılır. İki renkte kalmak çoğu kombinde yeterli olur.

Saat ile bileklik aynı kolda buluştuğunda kayış ve altın sürekli temas eder. Altın çizilir. Bilekliği saatin olmadığı kola almak, hem çiziği hem de kilit üzerindeki baskıyı azaltır. İki parçayı aynı kolda tutmak istiyorsanız aralarında birkaç santim boşluk bırakın.

Yüzük tarafında sayı değil denge önemli. Aynı elde iki yüzük takacaksanız birini ince tutun; iki geniş bant yan yana geldiğinde parmak hareketi kısıtlanır. Alyans zaten sabit bir parçaysa ikinci yüzüğü diğer ele almak daha rahat bir kullanım sağlar.

1952'den beri Fethiye'de çalışan Tufanlar Kuyumculuk'ta ölçü, gramaj ve montür soruları tezgâhta yanıtlanıyor; parçayı elinize alıp denemek çoğu kararı tek seferde çözer. Sarı ve beyaz seçeneklerin bir arada listelendiği altın erkek modelleri sayfası da iki rengi yan yana görmek için pratik bir başlangıç noktası.